Film İndirirken Kalite Farkları: Blu-ray, BDRip, WEB-DL, WEBRip ve Codec'ler

 Film indirirken dosya adlarında Blu-ray Remux, BDRip, WEB-DL, WEBRip veya HDRip gibi ifadelerle karşılaşabilirsiniz. Bunlar filmin hangi kaynaktan elde edildiğini ve nasıl işlendiğini belirtir. Bunun yanında AV1, x265, x264 ve VP9 gibi ifadeler ise videonun hangi codec kullanılarak sıkıştırıldığını gösterir.

Doğru sürümü seçebilmek için bu iki kavram arasındaki farkı bilmek önemlidir. Aşağıda film kaynaklarının genel kalite sıralamasını ve video kodeklerinin özelliklerini listeledim.

1. Film Kaynağına Göre Kalite Sıralaması

Genel olarak film sürümlerini kaynak kalitesine göre aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

  1. Blu-ray Remux
  2. BDRip
  3. WEB-DL
  4. WEBRip
  5. HDTV
  6. HDRip
  7. DVDRip
  8. CAM

Bu sıralama genel bir rehberdir. Aynı kategorideki iki dosyanın kalitesi; çözünürlük, bitrate, kullanılan codec, ses kaynağı ve torrentteki yeniden kodlama işlemlerine göre farklılık gösterebilir.

1.1. Blu-ray Remux

Blu-ray Remux, Blu-ray diskindeki video ve ses akışlarının yeniden kodlanmadan başka bir kapsayıcı dosyaya aktarılmasıdır. Görüntü ve ses verileri kaynak diskteki hâliyle korunur. Bu nedenle genellikle en yüksek kaliteyi sunan sürümler arasındadır.

  • Video yeniden sıkıştırılmaz.
  • Kaynak diskteki görüntü kalitesi korunur.
  • Orijinal ses formatları ve altyazılar da aktarılabilir.
  • Dosya boyutları oldukça büyük olabilir.

1.2. BDRip

BDRip, Blu-ray kaynağından alınan görüntünün yeniden kodlanarak daha küçük bir dosya boyutuna dönüştürülmesiyle oluşturulur.

  • Blu-ray kaynaklıdır.
  • Video yeniden sıkıştırıldığı için kaynak verinin bir kısmı kaybolabilir.
  • Dosya boyutu Remux sürümlerine göre genellikle daha küçüktür.
  • Kullanılan bitrate ve codec, elde edilen kaliteyi önemli ölçüde etkiler.

1.3. WEB-DL

WEB-DL, dijital yayın platformlarından elde edilen video ve ses akışlarının yeniden kodlanmadan indirilmiş veya aktarılmış sürümüdür.

  • Netflix, Apple TV ve benzeri dijital yayın kaynaklarından elde edilebilir.
  • Genellikle doğrudan platformun sunduğu görüntü ve ses akışlarını korur.
  • Yeniden kodlama yapılmadığı için kaynak kalitesine yakın sonuç verir.
  • Çözünürlük ve bitrate, yayın platformunun sunduğu sürüme bağlıdır.

1.4. WEBRip

WEBRip, internet üzerinden yayınlanan bir video kaynağının yakalanması veya yeniden kodlanmasıyla oluşturulan sürümdür.

  • Genellikle dijital yayın kaynaklarından elde edilir.
  • Görüntü yeniden kodlanmış olabilir.
  • Kalitesi kullanılan kaynak ve sıkıştırma ayarlarına bağlıdır.
  • Aynı çözünürlükteki WEB-DL sürümüne kıyasla daha düşük kalite sunabilir.

1.5. HDTV

HDTV, televizyon yayınlarından kaydedilen görüntülerden oluşturulur. Kaynağın kalitesi yayın kanalına, kullanılan yayın standardına ve kayıt işlemine bağlıdır.

  • Televizyon yayınlarından elde edilir.
  • Reklamlar, kanal logoları veya yayın kaynaklı görüntü kusurları bulunabilir.
  • HD çözünürlükte olabilir.
  • Yayın kalitesine göre WEB-DL ve BDRip sürümlerinden daha düşük veya benzer kalitede olabilir.

1.6. HDRip

HDRip, genellikle yüksek çözünürlüklü bir kaynaktan yeniden kodlanarak oluşturulan video sürümlerini ifade eder. Ancak bu terim, BDRip veya WEB-DL gibi kesin ve standart bir kaynak tanımı değildir.

  • Genellikle HD kaynaklıdır.
  • Yeniden sıkıştırılmış olabilir.
  • Dosya boyutu ve görüntü kalitesi kullanılan kaynağa göre değişir.
  • HDRip etiketi tek başına görüntünün gerçek kalitesini garanti etmez.

1.7. DVDRip

DVDRip, DVD kaynaklı görüntünün bilgisayara aktarılması ve genellikle yeniden kodlanmasıyla oluşturulur.

  • Kaynak DVD'dir.
  • Genellikle standart çözünürlükte (SD) olur.
  • HD ve Blu-ray sürümlerine kıyasla daha düşük görüntü detayına sahiptir.
  • Dosya boyutları genellikle küçüktür.

1.8. CAM

CAM, sinema salonunda bir kamerayla doğrudan perdeden kaydedilen film sürümüdür. Bu nedenle genellikle en düşük kaliteli seçeneklerden biridir.

  • Görüntü kamera ile kaydedilir.
  • Görüntü açısı, netlik ve renkler bozulmuş olabilir.
  • Salondaki konuşmalar ve diğer sesler kayda girebilir.
  • Ses kalitesi genellikle düşüktür.

2. Video Codec'lerine Göre Sıkıştırma Verimliliği

Film dosyalarının adlarında bulunan AV1, x265, x264 ve VP9 gibi ifadeler video codec'lerini belirtir. Codec, görüntünün nasıl sıkıştırıldığını ve oynatılırken nasıl çözüldüğünü belirleyen teknolojidir.

Genel sıkıştırma verimliliği açısından codec'leri aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:

  1. AV1
  2. x265 (HEVC / H.265)
  3. VP9
  4. x264 (AVC / H.264)
  5. Xvid / DivX

Önemli: Bu sıralama doğrudan görüntü kalitesinin sıralaması değildir. Daha yeni bir codec, aynı bitrate değerinde genellikle daha verimli sıkıştırma sağlayabilir. Ancak gerçek görüntü kalitesi; bitrate, encoder, ayarlar ve kaynak görüntüye bağlıdır.

2.1. AV1

AV1, Alliance for Open Media tarafından geliştirilen modern bir video codec'idir. H.264 ve VP9 gibi önceki nesil codec'lere kıyasla daha verimli sıkıştırma sunmayı hedefler.

  • Aynı görüntü kalitesinde daha düşük bitrate ve dosya boyutu sağlayabilir.
  • 4K ve yüksek çözünürlüklü içeriklerde oldukça verimlidir.
  • Modern cihazlarda donanımsal kod çözme desteği bulunabilir.
  • Eski cihazlarda donanımsal destek bulunmayabileceğinden işlemci kullanımı artabilir.

2.2. x265 (HEVC / H.265)

x265, H.265 veya HEVC standardını kullanan açık kaynaklı bir video encoder'ıdır. Özellikle yüksek çözünürlüklü videoları daha küçük dosya boyutlarında saklamak için yaygın olarak kullanılır.

  • H.264'e kıyasla genellikle daha verimli sıkıştırma sunar.
  • 1080p ve 4K içeriklerde yaygın olarak kullanılır.
  • Aynı kaliteyi daha düşük bitrate ile elde etmeye yardımcı olabilir.
  • Eski cihazlarda donanımsal çözme desteği bulunmayabilir.

2.3. VP9

VP9, Google tarafından geliştirilen açık kaynaklı bir video codec'idir. Özellikle YouTube gibi video yayın platformlarında yaygın olarak kullanılmıştır.

  • H.264'e göre daha verimli sıkıştırma sağlayabilir.
  • HD ve 4K video yayınlarında kullanılır.
  • Birçok modern tarayıcı ve cihaz tarafından desteklenir.
  • AV1 ve HEVC ile karşılaştırıldığında sonuçlar kullanılan encoder ve ayarlara bağlıdır.

2.4. x264 (AVC / H.264)

x264, H.264 veya AVC standardını kullanan açık kaynaklı bir video encoder'ıdır. Uzun yıllardır yaygın olarak kullanıldığı için çok geniş cihaz ve yazılım desteğine sahiptir.

  • Çok geniş donanım ve yazılım uyumluluğu sunar.
  • 1080p videolarda oldukça iyi sonuçlar verebilir.
  • HEVC ve AV1'e kıyasla aynı kalite için genellikle daha yüksek bitrate gerektirir.
  • Eski ve yeni birçok cihazda sorunsuz oynatılabilir.

2.5. Xvid / DivX

Xvid ve DivX, MPEG-4 Part 2 tabanlı video codec'leridir. Özellikle DVD döneminde ve daha eski video arşivlerinde yaygın olarak kullanılmıştır.

  • Eski medya oynatıcılarla uyumluluk sunabilir.
  • Modern codec'lere kıyasla sıkıştırma verimliliği düşüktür.
  • Aynı görüntü kalitesi için genellikle daha yüksek bitrate gerektirir.
  • Günümüzde daha çok eski video arşivlerinde karşılaşılır.

3. Dosya Adındaki Etiketleri Birlikte Değerlendirin

Bir film dosyasının adında hem kaynak hem de codec bilgisi bulunabilir. Örneğin:

Movie.2026.1080p.BluRay.REMUX.AVC.DTS-HD.MA.mkv
Movie.2026.1080p.BluRay.x265.10bit.AAC.mkv
Movie.2026.2160p.WEB-DL.AV1.HDR.mkv
Movie.2026.1080p.WEB-DL.x264.AAC.mkv

Bu etiketlerin anlamları şöyledir:

  • 1080p / 2160p: Video çözünürlüğünü belirtir. 2160p genellikle 4K olarak adlandırılır.
  • BluRay / WEB-DL: Videonun elde edildiği kaynağı belirtir.
  • REMUX: Kaynak video ve ses akışlarının yeniden kodlanmadan aktarılmış olduğunu belirtir.
  • AV1 / x265 / x264: Kullanılan video codec'ini belirtir.
  • 10bit: Her renk kanalında 10 bit renk derinliği kullanıldığını belirtir.
  • HDR: Yüksek dinamik aralık desteğini belirtir.
  • DTS-HD MA / AAC: Kullanılan ses codec veya formatını belirtir.
  • MKV: Video, ses ve altyazı akışlarını bir arada taşıyabilen kapsayıcı dosya formatıdır.

4. Hangi Sürümü Tercih Etmelisiniz?

En iyi seçimi yapmak için yalnızca dosya boyutuna veya codec adına bakmak yeterli değildir. Önceliğinize göre aşağıdaki seçenekleri değerlendirebilirsiniz:

  • En yüksek kaynak kalitesi: Blu-ray Remux.
  • Kalite ve dosya boyutu dengesi: Yüksek bitrate değerine sahip BDRip veya WEB-DL.
  • Daha küçük dosya boyutu: AV1 veya x265 ile kodlanmış sürümler.
  • Geniş cihaz uyumluluğu: x264 (H.264).
  • Düşük kaliteli seçeneklerden kaçınmak: CAM ve düşük bitrate değerine sahip sürümler.

Unutmayın: 4K çözünürlüklü bir video her zaman 1080p videodan daha iyi görüntü sunmaz. Benzer şekilde AV1 codec'li bir dosya da yalnızca codec adı nedeniyle x264 sürümünden daha kaliteli olmak zorunda değildir. Kaynak kalitesi, bitrate, encoder ayarları ve ses özellikleri birlikte değerlendirilmelidir.


Paylaş:

GNOME / GTK Tabanlı Linux Dağıtımlarında Qt/KDE Uygulamalarının Temasını Özelleştirme

GNOME gibi GTK tabanlı masaüstü ortamlarında bazı Qt uygulamaları, sistemin genel görünümünden farklı bir tema kullanabilir. Özellikle Dolphin, KolourPaint ve CopyQ gibi Qt uygulamaları, masaüstünün koyu temasıyla uyumlu görünmeyebilir.

Bu sorunu çözmek ve Qt uygulamalarının da GTK tabanlı masaüstü ortamınızla uyumlu bir görünüm kullanmasını sağlamak için Qt5ct ve Kvantum araçlarından yararlanabilirsiniz.


1. Gerekli Paketleri Kurun

Öncelikle terminali açarak gerekli paketleri yükleyin. Aşağıdaki komutlar Debian ve Ubuntu tabanlı dağıtımlar içindir:

sudo apt update
sudo apt install -y breeze-icon-theme qt5ct qt5-style-kvantum qt5-style-kvantum-themes

Bu paketler Qt5 uygulamalarının görünümünü yapılandırmak, Kvantum temalarını kullanmak ve simge temasını desteklemek için gereklidir.

2. Ortam Değişkenini Sistem Genelinde Tanımlayın

Qt uygulamalarının özel tema ayarlarını yalnızca terminalden başlatıldıklarında değil, uygulama menüsünden açıldıklarında da kullanabilmeleri için QT_QPA_PLATFORMTHEME ortam değişkenini tanımlayın.

/etc/environment dosyasına aşağıdaki satırı ekleyin:

QT_QPA_PLATFORMTHEME=qt5ct

Dosyayı düzenlemek için aşağıdaki komutu kullanabilirsiniz:

sudo subl /etc/environment

Not: Sublime Text yüklü değilse sudo nano /etc/environment kullanarak dosyayı açabilirsiniz. Düzenlemeyi tamamladıktan sonra Ctrl + X tuşlarına basın, Y ile kaydetmeyi onaylayın ve Enter tuşuyla çıkın.

Değişkeni ekledikten sonra oturumu kapatıp yeniden açın. Böylece ayar, uygulama menüsünden başlatılan Qt uygulamalarına da uygulanacaktır.

3. Kvantum Temasını Özelleştirin

Bu örnekte ArcDark temasını temel alarak masaüstünün koyu arka plan rengiyle uyumlu özel bir Kvantum teması oluşturacağız.

Öncelikle özel tema dizinini oluşturun:

mkdir -p ~/.config/Kvantum/KvArcDark#

Ardından mevcut ArcDark temasının yapılandırma ve SVG dosyalarını oluşturduğunuz dizine kopyalayın:

cp /usr/share/Kvantum/KvArcDark/KvArcDark.kvconfig ~/.config/Kvantum/KvArcDark#/KvArcDark#.kvconfig
cp /usr/share/Kvantum/KvArcDark/KvArcDark.svg ~/.config/Kvantum/KvArcDark#/KvArcDark#.svg

Son olarak temanın temel arka plan rengini masaüstünüzün koyu tema rengiyle eşleştirin. Örnekte kullanılan renk #2D3940:

sed -i 's/^base.color=.*/base.color=#2D3940/' ~/.config/Kvantum/KvArcDark#/KvArcDark#.kvconfig

4. Tema Ayarlarını Uygulayın

Dosyaları hazırladıktan sonra uygulama menüsünden Kvantum Manager uygulamasını açın.

  1. Change/Delete Theme sekmesine geçin.
  2. Açılır listeden KvArcDark# temasını seçin.
  3. Use this theme seçeneğine tıklayın.

Ardından uygulama menüsünden Qt5 Settings (qt5ct) uygulamasını açın ve aşağıdaki ayarları yapın:

Appearance sekmesi

  • Style: kvantum
  • Standard Dialogs: default
  • Palette: custom
  • Color Scheme: darker

Style Sheets sekmesi

Bu sekmede bulunan CSS dosyalarının tamamını etkinleştirin.

Icons

Simge temasını da tercihinize göre yapılandırabilirsiniz. Ben kendi simge ayarlarım için kullandığım betikten yararlandım.

Son olarak Apply ve OK düğmelerine tıklayarak ayarları kaydedin.

5. Oturumu Yeniden Başlatın

Yaptığınız değişikliklerin tüm Qt uygulamalarına uygulanması için oturumu kapatıp yeniden açın.

Artık Dolphin, CopyQ ve KolourPaint gibi Qt uygulamaları, GNOME / GTK tabanlı masaüstü ortamınızın koyu temasıyla daha uyumlu bir görünüme sahip olacaktır.

Not: Bu yapılandırma Qt5 uygulamalarını hedeflemektedir. Qt6 kullanan uygulamaların tema ayarları farklılık gösterebilir.

Ek Ayar: Simge Görünümünü Etkinleştirme

Qt uygulamalarında simgelerin görünmesini istiyorsanız, Kvantum tema yapılandırma dosyasındaki respect_DE ayarını değiştirmeniz yeterlidir. ~/.config/Kvantum/KvArcDark#/KvArcDark#.kvconfig dosyasını açın ve respect_DE=false satırını ekleyin veya mevcut değeri false olarak değiştirin.

respect_DE=false

Bu ayar, Kvantum'un masaüstü ortamının simge gösterimiyle ilgili tercihlerini dikkate almasını devre dışı bırakır. Böylece Qt uygulamalarında simgelerin görünmesini sağlayabilirsiniz. Nautilus'ta ise bu tür bir simge gösterme seçeneği zaten bulunmamaktadır.


Paylaş:

Linux'ta Web Uygulamalarını Her Zaman Büyük Pencerede Açma

Linux'ta oluşturduğunuz web uygulamalarının (Web Apps) her açılışta ekranın yalnızca bir bölümünde başlaması can sıkıcı olabilir. Özellikle Notion, WhatsApp Web veya diğer web uygulamalarını bağımsız masaüstü uygulamaları gibi kullanıyorsanız, her seferinde pencereyi manuel olarak büyütmek zorunda kalabilirsiniz.

Bu yazıda, Chromium tabanlı tarayıcılarla oluşturulan web uygulamalarının belirlediğiniz pencere boyutunda açılmasını sağlayan basit bir çözümden bahsedeceğim.

Not: Ben Linux Mint'in web app uygulamasını kullanıyorum.

Siz de kullanmak isterseniz buradan (http://packages.linuxmint.com/pool/main/w/webapp-manager/) .deb (debıan/ubuntu) tabanlı versiyonu indirip kurabilirsiniz.


1. Karşılaşılan Sorun

Linux'ta web uygulamalarını bağımsız masaüstü uygulamaları olarak kullanabilirsiniz. Ancak Chromium tabanlı tarayıcılarla oluşturulan uygulamalar bazen ekranın yalnızca bir bölümünü kaplayacak şekilde açılabilir.

Bu sorunu çözmek için aşağıdaki parametreleri deneyebilirsiniz:

  • --start-maximized: Uygulamayı başlangıçta büyütmeye çalışır.
  • --start-fullscreen: Tam ekran modunda başlatmayı dener.
  • --kiosk: Tarayıcıyı kiosk modunda başlatır.
  • -height 1080 -width 1920: Pencere boyutunu belirlemeyi dener.

Ancak bu parametreler her durumda beklenen sonucu vermeyebilir.

2. Çözüm: --window-size Parametresini Kullanma

Chromium tabanlı tarayıcılarda pencere boyutunu doğrudan belirlemek için --window-size=GENİŞLİK,YÜKSEKLİK parametresini kullanabilirsiniz.

Örneğin, 1920 × 1080 çözünürlüğünde bir ekran kullanıyorsanız:

--window-size=1920,1080

Bu parametreyi web uygulamasının başlatma komutuna eklediğinizde pencere belirtilen boyutlarda açılır. Kendi ekran çözünürlüğünüze uygun genişlik ve yükseklik değerlerini kullanabilirsiniz.

3. Web Uygulamasının Başlatma Komutunu Düzenleme

Şimdi bu parametreyi ilgili web uygulamasının başlatma komutuna ekleyin.

  1. ~/.local/share/applications dizinine gidin. Web uygulamalarının masaüstü başlatıcıları genellikle burada bulunur.
  2. Başlatmak istediğiniz uygulamanın .desktop dosyasını bulun.
  3. Dosyayı herhangi bir metin düzenleyiciyle açın.
  4. Exec= ile başlayan satırı bulun.
  5. Satırın en sonuna bir boşluk bırakarak --window-size=1920,1080 parametresini ekleyin.
  6. Dosyayı kaydedin.

Örneğin, başlangıç komutunuz aşağıdaki gibiyse:

Exec=brave --app="https://www.notion.so/" --class=WebApp-Notion --user-data-dir=/home/user/.config/...

Satırın sonuna parametreyi ekleyerek şu hale getirebilirsiniz:

Exec=brave --app="https://www.notion.so/" --class=WebApp-Notion --user-data-dir=/home/user/.config/... --window-size=1920,1080

Not: Yukarıdaki Exec satırı örnek amaçlıdır. Kendi uygulamanızın mevcut başlatma komutunu koruyarak yalnızca pencere boyutu parametresini ekleyin. Kullanıcı adınız, tarayıcınız ve uygulama adresiniz farklı olabilir.

4. Sonuç

Artık web uygulamanızı yeniden başlattığınızda pencere belirlediğiniz boyutta açılacaktır. Böylece her seferinde pencereyi manuel olarak büyütmenize gerek kalmaz.

Not: 1920,1080 değerlerini kendi ekran çözünürlüğünüze göre değiştirmelisiniz. Bu yöntem pencerenin boyutunu belirler; işletim sisteminin gerçek tam ekran modunu (F11) etkinleştirmez.

Paylaş:

Samsung Telefonlarda Bluetooth Kulaklık Bağlandığında Durum Çubuğunda Simge Gösterme

Bildiğiniz gibi Samsung telefonun sağ üst köşesinde, bir ses cihazının bağlı olduğunu gösteren Bluetooth simgesini kaldırdı. Bildirim panelini aşağı kaydırdıktan sonra bildirimleri genişletip Bluetooth cihazlarının bağlı olduğunu görebildiğimizi herkes biliyor, ancak son 20 yıldır her mobil cihazda bir bakışta görülebilen bir şeyi görmek için bu kadar çok adım atmak zorunda kalmak çok can sıkıcı, fakat bunu çözmenin bir yolu var.

Samsung telefonunuzda Bluetooth kulaklığınız bağlandığında, herhangi bir ek uygulamaya ihtiyaç duymadan durum çubuğunda otomatik olarak bir kulaklık veya özel mod simgesi gösterebilirsiniz.

Samsung'un Yerleşik Modlar ve Rutinler Özelliğini Kullanmak (Ek Uygulama Gerektirmez)

Samsung'un kendi Modlar ve Rutinler (Modes and Routines) özelliğini kullanarak Bluetooth kulaklığınız bağlandığında otomatik olarak etkinleşen özel bir mod oluşturabilirsiniz.

Bu yöntem, telefonun sistemine entegre olarak çalışır. Arka planda sürekli çalışan üçüncü taraf bir uygulamaya veya ekran üzerinde çalışan ek bir katmana (overlay) ihtiyaç duymaz.


1. Öncelikle Audio Modunu Oluşturun

İlk olarak Bluetooth kulaklığınız için kullanacağınız özel modu oluşturmanız gerekiyor. Bunun için telefonunuzda Ayarlar > Modlar ve Rutinler (Modes and Routines) bölümünü açın.


  1. Modlar (Modes) sekmesine girin.
  2. Yeni bir mod oluşturmak için Mod ekle (Add mode) seçeneğine dokunun.
  3. Modun adını Audio veya Kulaklık olarak belirleyin.
  4. Mod için Bluetooth veya kulaklık simgesine benzer bir simge seçin.
  5. Modu kaydedin.

Böylece Bluetooth kulaklığınız bağlandığında etkinleştirilecek özel modunuz hazır olacaktır.

2. Modlar ve Rutinler Menüsünü Açın

Şimdi tekrar Ayarlar > Modlar ve Rutinler (Modes and Routines) bölümüne girin. Ekranın alt kısmında bulunan Rutinler (Routines) sekmesine dokunun.

Yeni bir rutin oluşturmak için + simgesini kullanın. Bu rutin sayesinde Bluetooth kulaklığınız bağlandığında Audio modunun otomatik olarak etkinleşmesini sağlayacağız.

3. Bluetooth Kulaklık Bağlantısını Tetikleyici Olarak Belirleyin

Yeni rutin oluşturma ekranında iki temel bölüm bulunur: Eğer (If) ve O zaman (Then).

Öncelikle Eğer (If) bölümüne dokunun ve aşağıdaki adımları takip edin:

  1. Bluetooth cihazı (Bluetooth device) seçeneğini bulun.
  2. Bağlandı (Connected) seçeneğini belirleyin.
  3. Telefonunuzla eşleştirilmiş cihazlar arasından kullanmak istediğiniz Bluetooth kulaklığı seçin.
  4. Seçiminizi onaylayın.

Böylece oluşturduğunuz rutin, yalnızca belirlediğiniz Bluetooth kulaklık telefona bağlandığında tetiklenecektir.

4. Audio Modunu Otomatik Olarak Etkinleştirin

Şimdi O zaman (Then) bölümüne dokunun. Burada Bluetooth bağlantısı gerçekleştiğinde telefonun hangi işlemi yapacağını belirleyeceksiniz.

  1. Modlar (Modes) seçeneğini bulun.
  2. Özel bir modu aç (Turn on a custom Mode) seçeneğini seçin.
  3. Daha önce oluşturduğunuz Audio modunu seçin.
  4. Seçiminizi onaylayarak rutini kaydedin.

Artık seçtiğiniz Bluetooth kulaklık telefonunuza bağlandığında Audio modu otomatik olarak etkinleşecektir. Eger her bağlandığınızda sol üstte bildirim gelmesini istemiyorsanız 'Daha Fazla' bölümünden devre dışı bırakabilirsiniz.


5. Sonuç: Durum Çubuğunda Audio Modu Simgesi

Rutin başarıyla oluşturulduktan sonra Bluetooth kulaklığınızı telefonunuza bağlayın. Audio modu etkinleştiğinde Samsung, seçtiğiniz modun simgesini durum çubuğunda gösterecektir.

Böylece kulaklığınızın bağlantısına bağlı olarak otomatik etkinleşen bir simgeye sahip olabilirsiniz. Bunun için herhangi bir üçüncü taraf uygulaması yüklemeniz veya ek bir arka plan hizmeti çalıştırmanız gerekmez.

Paylaş:

Windows 11'de Sudo ile Şifresiz Misafir Kullanıcı Oluşturma

Windows 11'de Sudo'yu Etkinleştirme ve GuestUser Hesabı Oluşturma

Windows 11'de Sudo özelliğini etkinleştirerek belirli komutları yükseltilmiş yetkilerle çalıştırabilirsiniz. Bu yazıda önce Windows ayarlarından Sudo'yu etkinleştirecek, ardından PowerShell üzerinden yeni bir yerel kullanıcı hesabı oluşturup hesap gruplarını yapılandırmayı göstereceğim.

Bildiğiniz gibi Windows hem misafir kullanıcı oluşturmayı kapattı, hem Microsoft hesabı olmadan kullanıcı oluşturmayı yasakladı. Bu yazıda terminal (Cmd / PowerShell) ile bu sorunu çözeceğiz.



1. Windows 11 Ayarlarından Sudo'yu Etkinleştirme

Öncelikle Windows 11'in Sudo özelliğini destekleyen bir sürümünü kullandığınızdan emin olun.

  1. Ayarlar (Settings) uygulamasını açın.
  2. Sistem (System) bölümüne girin.
  3. Geliştiriciler için (For developers) seçeneğini açın.
  4. Sudo'yu etkinleştir (Enable sudo) seçeneğini bulun ve etkinleştirin.
  5. İhtiyacınıza uygun Sudo çalışma biçimini seçin.

Windows Sudo, komut satırında yönetici yetkisi gerektiren komutları yükseltilmiş yetkilerle çalıştırmayı sağlar. Seçtiğiniz çalışma biçimi, komutun nasıl yükseltileceğini belirler.

2. PowerShell ile GuestUser Hesabını Oluşturma

Sudo'yu etkinleştirdikten sonra PowerShell'i açın ve aşağıdaki komutları sırasıyla çalıştırın.

Kullanıcı hesabını oluşturma

Aşağıdaki komut, GuestUser adında etkin bir yerel kullanıcı hesabı oluşturur.

sudo net user GuestUser /add /active:yes

Hesap parolasını belirleme

Bu komut, GuestUser hesabı için parola belirlemenizi ister. Parolayı yazarken ekranda karakterlerin görünmemesi normaldir.

sudo net user GuestUser *

Users grubundan çıkarma

Bu komut, hesabı yerel Users grubundan çıkarır.

sudo net localgroup users GuestUser /delete

Guests grubuna ekleme

Bu komut, hesabı yerel Guests grubuna ekler.

sudo net localgroup guests GuestUser /add

3. Sonuç

Bu işlemlerle GuestUser adlı yerel kullanıcı hesabını oluşturabilir, etkinleştirebilir ve yerel Guests grubuna ekleyebilirsiniz.

Güvenlik notu: Hesabı Guests grubuna eklemek tek başına tüm erişimleri kısıtlamayı garanti etmez. Windows sürümüne ve sistem politikalarına bağlı olarak grup üyelikleri farklı davranabilir. Hesabın izinlerini ayrıca kontrol edin.

Paylaş:

macOS'ta Terminal Renklendirme

Mac'te Terminal Nasıl Renklendirilir? Zsh ile Prompt ve Dosya Renklerini Özelleştirme Rehberi

macOS Terminal uygulamasını daha okunabilir ve kişisel bir görünüme kavuşturmak için Zsh yapılandırmasını kullanabilirsiniz. 


Unix kabuğu (shell), siz ile macOS işletim sisteminin XNU ("X is Not Unix") isimli çekirdeği yani kernel olarak bilinen temel bileşeni arasında bir arayüz görevi gören bir komut satırı programıdır. 

Zsh (Z Shell), Unix ve Unix benzeri işletim sistemlerinde kullanılan, gelişmiş özelliklere ve genişletilebilirliğe sahip bir komut yorumlayıcısıdır. Bash gibi diğer sh (shell/kabuk) tiplerine göre daha gelişmiş fonksiyonlara sahiptir ve 2019 yılından beri macOS'un varsayılan shell uygulamasıdır.

Maalesef yapılandırılmamış olarak geldiği için renkler mevcut değildir. Kullanıcı adını, bilgisayar adını, çalışma dizinini ve dosya listesindeki renkleri birbirinden bağımsız şekilde özelleştirmek mümkündür.

1.  İhtiyacımız Olan Uygulamalar

Birçok uygulamayı daha rahat şekilde yüklemenizi sağlayan Homebrew yüklü değilse, tek komutla yükleyebilirsiniz:

/bin/bash -c "$(curl -fsSL https://raw.githubusercontent.com/Homebrew/install/HEAD/install.sh)"

Sonrasında şu komutlarla gerekli olabilecek (isteğe bağlı) uygulamaları yükleyin.

brew trust epk/epk
brew install --cask epk/epk/font-sf-mono-nerd-font sublime-text
brew install lsd fastfetch

2. Terminalde Dosya Renklerini Etkinleştirme

macOS'te ls komutunun renkli çıktı vermesini sağlamak için ~/.zshrc dosyanıza aşağıdaki satırları ekleyebilirsiniz:

export CLICOLOR=1
export LSCOLORS=ExGxFxdxCxDxDxxbaDecac
  • CLICOLOR=1: ls komutunda renkli çıktıyı etkinleştirir.

  • LSCOLORS: Dosya türlerinin ve dosya özelliklerinin hangi renklerle gösterileceğini belirler.

LSCOLORS değişkeni, dosya türleri için arka plan ve yazı rengi kombinasyonlarını tanımlar. Her iki karakterlik grup, ilgili kategori için bir renk kombinasyonunu temsil eder. Örneğin, ExGxFxdxCxDxDxxbaDecac farklı dosya türleri için renk atamaları içerir.

Ama benim önerim bunun yerine "lsd" isimli uygulamadır. Bu proje, renkler, simgeler, ağaç görünümü, daha fazla biçimlendirme seçeneği vb. gibi pek çok ek özelliğe sahip, GNU ls komutunun yeniden yazılmış bir sürümüdür. lsd'yi ls yerine kullanmak için gerekli tek şey alias ls=lsd bilgisini terminal her açıldığı zaman çalıştırılan .zshrc dosyasına Sublime Text (veya herhangi bir text editor) ile eklemektir.

Dosya/Klasör ikonları için şu adımları izleyin:


Sonrasında ikonlara sahip ve renkli çıktı verebilen bir terminale sahip olacaksınız.

2. Terminal Prompt Renklerini Değiştirme

Terminalde komut yazdığınız satıra prompt denir. Kullanıcı adı, bilgisayar adı ve mevcut dizin bu satırda gösterilebilir.

Zsh'de %F{renk} ifadesi metnin rengini belirler; %f ise varsayılan renge dönüş yapar.

Örneğin:

PROMPT='%F{red}%n@%m%f %F{blue}%~%f %# '

Bu yapılandırmada:

  • %n: Kullanıcı adı

  • %m: Bilgisayar adı

  • %~: Mevcut dizin

  • #: Kök erişim izinli root kullanıcı

  • %:Kök erişim izni olmayan kullanıcı

  • %F{red} ve %F{blue}: İlgili metinlerin renkleri

  • %f: Renk biçimlendirmesini sonlandırır

Böylece kullanıcı adı ve bilgisayar adı kırmızı, çalışma dizini (path) ise mavi görünür.

3. ANSI Renk Kodlarıyla Daha Fazla Seçenek

Zsh, standart renk isimlerinin yanı sıra 0–255 arasındaki renk kodlarını da destekler. Bu sayede pembe, turuncu, mor ve turkuaz gibi daha fazla renk seçeneği kullanılabilir.

Örneğin:

PROMPT='%F{205}%n@%m%f:%F{blue}%~%f %# '

Burada 205 pembe tonlarından birini temsil eder. Benzer şekilde aşağıdaki renk kodlarını deneyebilirsiniz:

RenkKod
Turuncu208
Altın sarısı220
Mor141
Pembe205
Aqua45
Gökyüzü mavisi39
Turkuaz44
Lime118
Mercan209
Lavanta183

Terminal temasına ve renk paletine bağlı olarak aynı kod farklı görünebilir.

3. Prompt Renklerini Değişkenlerle Yönetme

Her renk değişikliğinde uzun bir PROMPT satırını düzenlemek yerine renkleri değişkenlerde tanımlayabilirsiniz.

Örneğin, kendi .zshrc dosyamdaki yapılandırma şu şekildedir:

# ile başlayan yorumlara izin ver
setopt interactivecomments

# Takma ad ekle
alias ls=lsd
# Terminal prompt renklendirme PROMPT_USER_COLOR=205 # pembe PROMPT_PATH_COLOR=blue PROMPT="%F{$PROMPT_USER_COLOR}%n@%m%f:%F{$PROMPT_PATH_COLOR}%~%f %# "

Siz de .zshrc dosyasına bu komutları eklemek isterseniz terminalde şunu çalıştırın.

subl .zshrc

Bu yapılandırmada kullanıcı adı ve bilgisayar adı pembe, mevcut dizin ise mavi görünür.

Değişken kullanmanın avantajı, renkleri tek bir noktadan yönetebilmenizdir. Örneğin kullanıcı adını turuncu yapmak için yalnızca PROMPT_USER_COLOR=208 yapmanız yeterlidir.

Bonus: Zsh Eklentileriyle Syntax Highlighting ve Otomatik Yükleme

Terminal renklerini yalnızca prompt ve dosya listesiyle sınırlamayıp, syntax highlighting (sözdizimi renklendirme) eklentisiyle elde edebiliriz.

Bonus: Zsh Eklentileriyle Syntax Highlighting ve Otomatik Yükleme

Terminalin renklerini özelleştirmenin bir başka yolu da Zsh eklentileri kullanmaktır. Örneğin, fast-syntax-highlighting yazdığınız komutları renklendirerek komutun geçerli olup olmadığını ve farklı bileşenlerini daha kolay ayırt etmenizi sağlar.

1. Eklenti ve completions dizinlerini oluşturma

Öncelikle Zsh yapılandırma dosyalarınızı ve eklentilerinizi düzenli tutmak için gerekli dizinleri oluşturabilirsiniz:

mkdir -p ~/.zsh/completions && mkdir -p ~/.zsh/plugins
  • ~/.zsh/completions: Özel komut tamamlama tanımlarını saklamak için kullanılır.

  • ~/.zsh/plugins: Üçüncü taraf Zsh eklentilerini saklamak için kullanılır.

  • mkdir -p: Dizinin kendisi veya üst dizinleri yoksa oluşturur; mevcut dizinler için hata vermez.

2. fast-syntax-highlighting kurulumu

fast-syntax-highlighting, terminalde yazdığınız komutların farklı bölümlerini renklendirir. Böylece komutları çalıştırmadan önce yazım hatalarını veya geçersiz ifadeleri fark etmek kolaylaşabilir.

Eklentiyi GitHub üzerinden klonlamak için:

git clone https://github.com/zdharma-continuum/fast-syntax-highlighting ~/.zsh/plugins/fast-syntax-highlighting

Bu komut eklentinin kaynak kodunu belirttiğiniz dizine indirir. Komutun çalışması için Git'in kurulu olması ve internet bağlantınızın bulunması gerekir.

3. Prompt renkleri ile syntax highlighting arasındaki fark

Prompt renkleri ile syntax highlighting aynı şey değildir:

  • Prompt renklendirme: Kullanıcı adı, bilgisayar adı ve çalışma dizini gibi bilgilerin rengini belirler.

  • Dosya renklendirme: CLICOLOR ve LSCOLORS gibi değişkenlerle ls çıktısındaki dosya ve dizinlerin görünümünü değiştirir.

  • Syntax highlighting: Komut satırına yazdığınız komutları, argümanları ve diğer ifadeleri renklendirir. Örneğin ls komutunun kendisi, git gibi komutlar.

  • Bu özellikleri birlikte kullanarak hem daha okunabilir hem de hataları daha kolay fark edebileceğiniz bir terminal ortamı oluşturabilirsiniz. Aşağıda gördüğünüz gibi bulunmayan komutlar kırmızı renk gösterirken, bulunan komutlarsa yeşil rengi gösteriyor.   

4. Eklentileri otomatik yükleme

İleride farklı eklenti ekleme ihtimaline karşı eklentileri .zshrc dosyasına ayrı ayrı eklemek yerine, uygun eklenti dosyalarını otomatik yükleyebilirsiniz: Aşağıdaki bilgileri .zshrc dosyasının sonuna ekleyin.

##### Third-party plugins #####

# Load all third-party Zsh plugins automatically
# e.g. fzf-tab interactive auto-completion menu, syntax highlighting..
for plugin in $ZSH_CONFIG_DIR/plugins/*/*.plugin.zsh(N); do
    source "$plugin"
done

Bu döngünün çalışma mantığı belirtilen dizinde bulunan bütün .zsh uzantılı dosyaları terminal açıldığı zaman yüklemektir.

5. Değişiklikleri Uygulama

~/.zshrc dosyasını düzenledikten sonra Terminal'i kapatıp açmanız gerekmez. Aşağıdaki komutla yapılandırmayı yeniden yükleyebilirsiniz:

source ~/.zshrc

Alternatif olarak, değişikliklerinizi denemek için doğrudan terminalde yeni bir PROMPT tanımlayabilirsiniz. Bu şekilde kalıcı yapılandırmanızı değiştirmeden farklı renk kombinasyonlarını test edebilirsiniz.

Örnek olması açısından:


Sonuç

macOS Terminal'i renklendirmek aslında sanıldığı kadar karmaşık değildir. Zsh'nin ve Brew'in özellikleriyle komut satırının görünümünü özelleştirebilirsiniz. Renkleri üzerinden yönetmek, farklı temaları denemeyi ve yapılandırmayı daha kolay hale getirir. Eğer macOS'u veya terminali daha fazla yapılandırma hakkında bilgilenmek istiyorsanız https://sglbl.notion.site/mac adresinde bulunan komut ve bilgilendirmeleri inceleyebilirsiniz.

Paylaş:

Mac'i Ftp Server Olarak Kullanma

 

Mac'i SFTP sunucusu olarak ayarlama

macOS'un kendi SSH altyapısını kullanarak Mac'ini güvenli bir dosya aktarım sunucusuna dönüştürebilirsin. Ek bir program kurman gerekmez.

1. SSH erişimini etkinleştir

Terminal'i açıp şu komutu çalıştır:

sudo systemsetup -setremotelogin on

Komut hata verirse şu yolu izle:

Sistem Ayarları → Genel → Paylaşım → Uzaktan Giriş (Remote Login)

Özelliği etkinleştir ve erişim izni verilecek kullanıcıları belirle.

2. Mac'in IP adresini öğren

ipconfig getifaddr en0

Örneğin çıktı 192.168.1.50 ise Mac'in yerel IP adresi (bağlı olduğunuz WIFI'deki) budur.

Not: Wi-Fi bağlantın en0 dışında bir arayüz kullanıyorsa bu komut boş dönebilir.

3. Kullanıcı adını öğren

whoami

Örneğin çıktı myuser ise Mac kullanıcı adın budur.

4. Başka bir cihazdan bağlan

Linux veya macOS terminalinden:

sftp myuser@192.168.1.50

Burada kendi kullanıcı adını ve IP adresini kullanmalısın. İstendiğinde kimlik doğrulamasını tamamla.

SFTP oturumunda kullanabileceğin komutlar:

Komut

İşlev

ls

Sunucudaki dosyaları listele

pwd

Geçerli dizini göster

cd Downloads

İlgili dizine geç

get file.pdf

Dosyayı kendi cihazına indir

put file.pdf

Dosyayı Mac'e yükle

exit

Bağlantıyı kapat

Bağlantı bilgileri

  • Protokol: SFTP

  • Port: 22

  • Sunucu: Mac'in yerel IP adresi

  • Kullanıcı adı: macOS kullanıcı adın

  • Kimlik doğrulama: Mac şifren veya yapılandırılmış SSH anahtarı

Not: Bu yöntem klasik FTP değildir; SFTP (SSH File Transfer Protocol) kullanır ve bağlantıyı şifreler. Aynı Wi-Fi'a bağlı olması gerekse de İnternet üzerinden erişmek istiyorsan portu doğrudan internete açmak yerine Tailscale gibi bir VPN kullanabilirsin. Eğer Android/iPhone üzerinden erişmek istiyorsan File Manager+ gibi bir program kullanabilirsin.

Paylaş:

Programlama Dillerini Yaratan Kişiler ve Ülkeleri

 Ana dilleri ingilizce olmamasına rağmen İngilizce tabanlı programlama dillerinin mucitleri ve ülkeleri

Pascal - Niklaus Wirth (İsviçre)

Modula - Niklaus Wirth (İsviçre)

Oberon - Niklaus Wirth (İsviçre)

C# - Anders Hejlsberg (Danimarka)

PHP - Rasmus Lerdorf (Grönland)

Ruby - Yukihiro Matsumoto (Japonya)

BASIC - John G. Kemeny (Macaristan)

C++ - Bjarne Stroustrup (Danimarka)

Python - Guido van Rossum (Hollanda)

Kotlin - Andrey Breslav (Rusya)

Paylaş:

Kitapları okumayanlar için bazı Yüzüklerin Efendisi Terimleri

LOTR [Lord of the Rings] Terimleri


---EVREN TERİMLERİ---

Eä: Evrenin adı

Arda: Dünya

Sonsuz Salonlar: Ölülerin ruhlarının gittiği yer

Boşluk: Hiçbir gücün etkinlik gösteremediği sonsuz karanlık

Aman: Arda'nın en batısındaki kıtadır.

Valinor: Aman kıtasında bulunan "ölümsüz topraklar" olarak adlandırılan kutsal diyardır.

Orta-Dünya: Arda'da doğudaki kıtanın adı.

Orta Dünya Haritası 

----IRKLAR----

Eru Ilúvatar: Yüce Tanrı

Ainur: Eru tarafından yaratılmış, Valar ve Maiar (r çoğulu temsil ediyor) olarak adlandırılan 2 Tanrısal/Kutsal ırk.

Valar: Liderleri Manwë olan (Havaların Efendisi), Ulmo (Suların Efendisi), Aulë (Zanaatlarin Efendisi), Oromë (Ormanların Efendisi), Mandos (Ölü Ruhların Efendisi), Melkor Morgoth (Karanlığın Efendisi) gibi karakterlerden oluşan tanrısal grup.

Maiar: Valar'dan daha alt seviyedeki Ainur ırkıdır. Balroglar ve Istari olarak adlandırılan büyücüler de bu gruptadır. Bazı Maialar şunlardır; Eönwë (Valar'ın Elçisi), Beyaz Saruman, Gri Gandalf, Gothmog(Balrogların Efendisi), Sauron (Yüzüklerin Efendisi)

Iluvatar'ın Çocukları: (Elfler ve İnsanlar) Eru tarafından yaratılan 2 dünyevi ırktır. İlk doğanlar olan Elfleri Valar'ın bile bulamayacağı yerlere yerleştirmiştir.

Cüceler: Bütün Orta Dünya'nın Melkor'un orduları tarafından kontrol edildiği Karanlık Çağlar olarak da bilinen Ağaçlar Çağı'nda Valardan biri olan Aulë tarafından yaratıldılar. Fakat Ilúvatar kendi yarattığı elflerden önce uyanmamalarını istediği için cücelerin yedi atasını uykuya daldırdı. Bunun üzerine Aulë, cücelerin atalarını taş odalara kilitleyip Orta Dünya'nın ıssız bir yerine bıraktı.

Hobbitler: Kökenleri tam olarak belli olmamakla beraber Tolkien'in deyimiyle insanların yan bir dalıdır.

Troller: Melkor tarafından yaratılan güçlü ama aptal ırktır.

Orklar/Goblinler: İlk olarak Melkor'un bazı Elfleri kaçırıp acımasızca deforme ederek yarattığı ırktır. İki Kule kitabında orklar şu şekilde tasvir edilmiştir. "Esmer, çekik gözlü, irice cüsseli, kalın bacaklı 54 asker ork vardı."

Entler: Ağaçların Çobanları olarak bilinen ağacımsı ırktır.

1. Çağ Haritası (Orta Dünya Beleriand sebebiyle çok daha geniş) 

2. Çağ Haritası (Beleriand batmış ve Númenor adası oluşmuş)

Bu haritada Lands Under the Wave (“dalgaların altında yatan topraklar”) birinci çağda Beleriand adı verilen olan fakat Öfke Savaşında batırılan topraklara denk gelmektedir.

2. çağın sonunda Numenor adasının kralı Ar-Pharazôn, Valar’ın Yasağını çiğneyip batıdaki Aman’a saldırdığında Eru adayı batırdı, dünyayı yeniden şekillendirmek için müdahale etti. Denizleri bir küre haline getirdi; böylece ölümlüler artık Ölümsüz Topraklar’a doğrudan yelken açamayacaktı.
En doğuda bulunan Walls/Mountains of the Sun ("Güneş Duvarları") da, İkinci Çağ’ın sonunda gerçekleşen “Dünyanın Değişimi” sırasında fiziksel dünyadan kaldırıldı. Eru Ilúvatar, Arda’yı düz bir dünyadan yuvarlak bir küreye dönüştürdüğünde, bu dağları barındıran doğudaki kara kütlesi, ölümlülerin erişebileceği alemin sınırları dışına itildi.
Batı’daki Aman’ın ortadan kaldırılmasıyla birlikte, Eru dünyanın kozmolojik dengesini korumak için doğudaki Boş Topraklar’ı (buna Güneş’in Yanmış Toprakları ve Güneş’in Duvarları da dahildi) geri püskürttü.Ortadan kaybolan doğu kıtasının geride bıraktığı boşlukta, yeni küre şeklindeki dünyanın karşı tarafında yeni topraklar ve denizler oluştu.

3. Çağdaki Dünya, Düz Yol ve Aman Haritası 

---MATERYAL---

Silmaril: Elf Feanor tarafından birinci çağda yapılan eşsiz mücevherlerdir fakat bu yaptığı mükemmel mücevherler kendi gözünü de kör etmiştir ve Melkor tarafından çalınmıştır. Bunun üzerine Feanor ve destekçileri Silmarilleri bulmak uğruna akraba kıyımları dahi gerçekleştirmişlerdir.

Mithril: Sadece Numenor ve Khazad-Dum'da bulunan, işlendiğinde gücünden ve dayanıklılığından hiçbir şey kaybetmeyen bir çeşit metal.

Güç Yüzükleri (Rings of Power):,İkinci Çağ’da, kılık değiştirmiş Karanlık Lord Sauron’un yönlendirmesiyle Elf demirci Celebrimbor tarafından dövülmüş yirmi sihirli yüzüktür. Güzelliği korumak ve muazzam bir otorite bahşetmek amacıyla yaratılan bu yüzükler, özgür halklar arasında paylaştırıldı: üçü Elfler’e, yedisi Cüceler’e ve dokuzu İnsanlar’a. Elfler’in haberi olmadan Sauron, diğer tüm yüzükleri kontrol etmek ve takanları egemenliği altına almak için Kıyamet Dağı’nda gizlice Tek Yüzük’ü dövdü. Elfler onun ihanetini sezip kendi Yüzüklerini çıkardılar; ancak Cüce lordları açgözlülüğe kapıldılar ve dokuz İnsan, Nazgûl olarak bilinen ölümsüz hizmetkarlar haline getirildiler. 

Paylaş:

Ara